FAQ

Veelgestelde vragen over de Gids autocontrole AGF handel en verwerking.
Heeft u zelf een andere vraag? Aarzel niet ze ons te stellen via info@gidsac.be.


Hoe kan ik de Gids aanschaffen en updaten?

De Gids kan aangekocht worden bij het FVPHouse-secretariaat via het bestelformulier op deze website. Op vandaag geldt de goedgekeurde Gids versie 4 van 24/03/2016.

De nieuwe versie van de Gids treedt in werking drie maanden na de datum van publicatie van de goedkeuring van deze nieuwe versie in het Belgische Staatsblad. De audits die vóór de datum van inwerkingtreding uitgevoerd worden, mogen reeds uitgevoerd worden op basis van de nieuwe versie van de Gids, voor zover alle partijen zich hier voldoende op hebben kunnen voorbereiden. Alle audits die na deze datum uitgevoerd worden, moeten op basis van de nieuwe versie van de gids uitgevoerd worden.

In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Wat is de Gids Autocontrole AGF Handel & Verwerking?

De Gids Autocontrole AGF Handel & Verwerking is een voor deze sector praktische omzetting op sectorniveau van het KB 14/11/2003 rond Autocontrole, Traceerbaarheid & Meldingsplicht. Bedrijven die deze Gids toepassen stellen zich in orde met de wetgeving terzake.

Het document werd uitgewerkt door de federaties Belgapom, Fresh Trade Belgium en Vegebe in samenwerking met de Universiteit Gent. De Gids wordt beheerd door FVPHouse.

Onder de scope van de Gids vallen alle bedrijven actief in handel (groothandel, invoer, uitvoer) en verwerking (4de gamma, diepvries, conserven) van fruit, groenten en aardappelen.

De checklist (bijlage 1 van de Gids Autocontrole), waarin alle vereisten staan opgesomd met betrekking tot autocontrole, traceerbaarheid en meldingsplicht, geldt als hulpmiddel bij uitstek om zich voor te bereiden op een eventuele audit. Bij iedere eis wordt verwezen naar het desbetreffende onderdeel in de Gids waar men terecht kan voor meer informatie en de correcte interpretatie van de eis.

Om aan te tonen dat de toepassing van de Gids op de werkvloer geen dode letter blijft kunnen de bedrijven zich laten auditen en certificeren door externe controle organismen (OCI’s) of hun systeem laten valideren door het FAVV.

In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Is een erkend autocontrolesysteem verplicht?

Een autocontrolesysteem op het niveau van de operatoren in de AGF handel en verwerking is een wettelijke verplichting.

Het FAVV verplicht de operatoren over het algemeen niet om over een gecertificeerd of gevalideerd autocontrolesysteem te beschikken. Wel wordt de erkenning van het autocontrolesysteem door het FAVV sterk aangemoedigd (korting op de heffing, verlaagde controlefrequentie...). Momenteel verplicht het FAVV enkel de exporteurs van vers fruit, groenten en aardappelen die actief zijn op Japan en Rusland om te beschikken over een certificaat autocontrole.

In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Waarom dan kiezen voor externe certificatie van het autocontrolesysteem?

Een erkenning (of validatie door de diensten van het FAVV) van het autocontrolesysteem is de enige manier om aan te tonen dat autocontrole binnen het bedrijf daadwerkelijk wordt toegepast. In geval van een incident waarbij de veiligheid van het product in twijfel wordt getrokken kan men via het autocontrolesysteem aantonen dat het bedrijf er alles heeft aan gedaan om een deugdelijk product af te leveren en kan op zijn niveau in de keten de aansprakelijkheid worden ingedekt.

Bedrijven die beschikken over een erkend autocontrolesysteem genieten daarenboven een bonus van 50% op hun heffing aan het FAVV. Deze heffing wordt berekend in functie van de belangrijkste bedrijfsactiviteit (in casu handel of verwerking) en het aantal werknemers in voltijdse equivalenten dat in contact komt met de voedingsmiddelen.

Tot slot heeft het FAVV ook aangekondigd dat bedrijven met een erkend autocontrolesysteem zullen onderworpen worden aan een verlaagde controlefrequentie door de diensten van het FAVV. Deze zullen zich toespitsen op bedrijven zonder erkend autocontrolesysteem. In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Is het voordeliger te kiezen voor een externe certificatie door een OCI of voor een validatie door het FAVV?

Bedrijven die reeds over een door een OCI gecertificeerd kwaliteitssysteem beschikken (BRC, IFS, …) opteren best voor een certificatie van hun autocontrolesysteem door dezelfde OCI (indien hij hiervoor geaccrediteerd is – zie luik ‘erkende certificatieinstellingen’ op deze website).

Tijdens een combi audit kunnen aan de hand van de concordantietabel ook de controlepunten voor het autocontrolesysteem gecheckt worden. Ook andere bedrijven kunnen op deze OCI’s een beroep doen, immers indien ze via het FAVV wensen te werken met het oog op een validatie van hun autocontrolesysteem, dan gelden dezelfde tarieven als deze van de OCI’s (in het kader van de regeling voor de retributies).

Activiteiten die niet worden afgedekt door de scope van de Gids kunnen apart worden gevalideerd door het FAVV. Om een bonus op de heffing te krijgen is het noodzakelijk dat het certificaat autocontrole alle activiteiten van het bedrijf afdekt. In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Is een autocontrolesysteem verplicht indien het bedrijf reeds BRC, IFS, HACCP, … gecertificeerd is?

Het FAVV heeft steeds duidelijk gemaakt dat een commercieel systeem zoals BRC, IFS, HACCP, ISO, … niet voldoet aan de vereisten van een erkend autocontrolesysteem. Dit zijn systemen met ook andere eisen dan voedselveiligheid (zoals milieu, commerciële kwaliteitseisen, sociale vereisten) waarvoor het FAVV niet bevoegd is en waarover zij geen uitspraak wensen te doen. Ook op vlak van voedselveiligheid zijn er een aantal aspecten zoals meldingsplicht die wél in autocontrole staan maar niet in de bovenvermelde systemen.

Ook de controle en beheersing m.b.t. fytosanitaire vereisten (plantenziekten) komen niet voor in deze kwaliteitssystemen. Heel wat bedrijven uit onze sector zijn reeds gecertificeerd voor kwaliteitssystemen zoals BRC, IFS, HACCP, …

Om te vermijden dat deze bedrijven worden opgezadeld met meerdere audits werd een concordantietabel opgemaakt met oplijsting van gelijkenissen en verschilpunten tussen deze systemen en autocontrole.

Op basis van deze concordantietabel kan een OCI een gecombineerde audit uitvoeren voor zowel autocontrole als BRC, IFS, HACCP, Comeos Food voor KMO en ISO 22000 (‘one stop audit’). Dit werkt tijd- en kostenbesparend. De richtlijnen inzake tijdsduurvermindering bij gecombineerde audits vindt men terug op de website van Certibel.


Wat indien de scope van mijn grondstoffen niet volledig wordt afgedekt door de Gids?

Op vlak van grondstof omvat de Gids G014 naast fruit, groenten en aardappelen nog een aantal ingrediënten die nodig zijn om de afgeleide producten van fruit, groenten, aardappelen en kruiden tijdens het productieproces te bereiden.

Indien andere grondstoffen worden verwerkt gelden een aantal voorwaarden die staan vermeld in hoofdstuk 1 van de Gids. Rauwe dierlijke grondstoffen vallen buiten de scope. In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Hoe kaderen de sectorale bemonsteringsplannen in deze Gids?

Het FAVV stimuleert de opmaak van sectorale bemonsteringsplannen. Per definitie zijn deze bemonsteringsplannen enkel van toepassing op gevaren die gemeenschappelijk (en dus niet bedrijfsgebonden) zijn voor alle operatoren.

Belgapom (consumptieaardappelen) heeft een sectoraal bemonsteringsplan uitgewerkt voor zware metalen, CIPC en bruin-en ringot. Het plan werd in 2011 officieel gevalideerd door het Wetenschappelijk Comité van het FAVV. Verder hebben ook het VBT (Verbond Belgische Tuinbouwveilingen) en de hopsector een eigen sectoraal bemonsteringsplan.

Bedrijven die zich inschrijven in een sectoraal bemonsterinsplan moeten zelf minder stalen nemen. In functie van hun individuele risico analyse nemen zij bijkomende monsters die worden geanalyseerd op de relevante parameters. In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Wat indien de scope van mijn handels- of productieactiviteiten niet volledig wordt afgedekt door de Gids?

De activiteiten die vallen binnen de scope van deze Autocontrole Gids zijn de handel, be- en verwerking van aardappelen, groenten en fruit (AGF), inclusief het 4de gamma en de handel in noten en gedroogde vruchten.

Bepaalde handelingen ook kunnen worden uitgevoerd op het land- of tuinbouwbedrijf en vallen onder de Gids primaire plantaardige productie. Het gaat daarbij steeds om handelingen die worden uitgevoerd als voorbereidende stap op de verdere be- of verwerking van het product: het verwijderen van wortel en bladeren, het verwijderen van het hart van bloemkolen en sluitkolen, het verwijderen van de wortelplaat bij koolrabi en het in twee snijden van de groenten.

Indien alsnog andere activiteiten worden uitgevoerd in de onderneming die buiten de scope van deze Gids vallen, dan kan men zich wenden tot een goedgekeurde Gids autocontrole met betrekking tot deze activiteit en – op voorwaarde dat het certificatieorganisme hiervoor geaccrediteerd is – zich ook hiervoor laten certificeren.

Let op: Om in aanmerking te komen voor de bonus van het FAVV moeten alle activiteiten van het bedrijf worden afgedekt door het certificaat/ de validatie.


Hoe staat het met autocontrole bij de partners stroomop- en afwaarts in de keten?

De Europese verordening (art. 17 verordening 178/2002) verplicht een vorm van ‘autocontrole’ voor iedere operator in de voedselketen.

Stroomopwaarts: De sector van de primaire plantaardige productie heeft eveneens een Autocontrole Gids uitgewerkt die op 24 juli 2006 door het FAVV werd goedgekeurd.

Het beheer van deze Gids, die deel uitmaakt van de Vegaplan-standaard, gebeurt door Vegaplan. Bedrijven uit handel & verwerking kunnen via een lidmaatschap bij Vegaplan toegang krijgen tot de database waarop ze de status van hun leveranciers uit de land- en tuinbouwsector online kunnen opvolgen.

Stroomafwaarts: Ook de retailsector en de kleinhandel (UNIZO, UCM & COMEOS) hebben bij het FAVV een Gids autocontrole ingediend die eind 2007 werd goedgekeurd. Een overzicht van alle bestaande goedgekeurde Gidsen autocontrole vindt men op de website van het FAVV.

In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Welk is het verschil tussen de Gids autocontrole en de hygiënecodes?

De Europese verordening 178/2002 voorziet in de mogelijkheid om door het bedrijfsleven ‘hygiënecodes’ op te laten stellen waarbij de overheid een adviserende rol heeft. Deze hygiënecodes worden neergelegd bij de Europese Commissie en dienen om bedrijven uit de betrokken sectoren te helpen de hygiënewetgeving in de praktijk te brengen.

De Belgische overheid heeft gekozen voor de optie van ‘Autocontrole Gidsen’. Deze Gidsen bevatten naast de goede hygiënische praktijken en HACCP (= hernomen in hoofdstukken 5, 7 en 8 van de Gids Autocontrole) ook de luiken traceerbaarheid, meldingsplicht & recall, kwaliteit, autocontrole én een fytosanitair luik. Deze Gidsen worden door het FAVV erkend en voor externe certificatie geaccrediteerd door BELAC (FOD economie).

Op basis van deze Gidsen is door het FAVV ook een korting op de jaarlijkse heffing en een verlaagde controlefrequentie voor operatoren aangekondigd. In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Kan ik een beroep doen op hulp om de Gids autocontrole toe te passen in mijn onderneming?

Voor de implementatie van de Gids autocontrole AGF handel en verwerking kan men een beroep doen op diverse opleidingsvormen:

  • zo organiseert FVPhouse (Belgapom, Vegebe & Fresh Trade Belgium) zowel in Vlaanderen als Wallonië diverse opleidingen (zie luik ‘opleidingen’ dat voortdurende geactualiseerd wordt).
  • bedrijven actief in de verwerking die onder het paritair comité 118 (arbeiders) en 220 (bedienden) voedingsnijverheid ressorteren kunnen via het IPV bijna kosteloos aan deze opleidingen deelnemen.
  • bedrijven uit de handel kunnen een beroep doen op de KMO portefeuille (Vlaanderen) of de opleidingscheques (Wallonië), aangezien Belgapom als opleidingsverstrekker Q-for erkend is.
  • bedrijven kunnen ook gebruik maken van externe begeleiding voor de implementatie van de Gids in hun onderneming. Hierover kan men zich via het FVPhouse-secretariaat bevragen.

In geval van discussie rond interpretatie primeren de FAQ van het FAVV. Zij zijn terug te vinden op website van FAVV.


Wat is de vooropgestelde auditfrequentie voor autocontrole ?

Voor de groothandel geldt het certificaat voor een looptijd van 3 jaar. Voor de verwerking is de geldigheid slechts 1 jaar.

Let op ! de opvolgingsaudit dient plaats te vinden ten minste één maand vooraleer het certificaat verjaart. Eens de 3 jaar voorbij zijn volgt een zogenaamde 'renewal' audit.

Let op ! Om recht te hebben op de bonus van het FAVV mag de geldigheidsduur van het certificaat niet worden onderbroken !

Meer informatie hierover is terug te vinden in het document 'procedure voor de erkenning van OCI's' op de website van het FAVV onder de rubriek autocontrole of rechtstreeks te raadplegen.

Tot slot worden de certificeringsvoorwaarden voor auditbureau's ook behandeld in de sectorgids in het Hoofdstuk 16 Toepassingsmodaliteiten.


Vanaf welk ogenblik val ik niet langer onder de scope van Gids G014 maar onder deze van G019 (bereide maaltijden?)

Zie document van het FAVV (pg 9 e.v.)